POMPALI YİVLİ TÜFEKLER
(PUMP-ACTION)

Yivli av tüfeklerinde pompa hareketli mekanizma tatbikatı, 1883 W.H. Elliot patentli "Colt Lightning"ile başlamıştır. O zamanlarda popüler olarak kullanılan mermiler, yumuşak, küt ya da  yuvarlak uçlu  çekirdekli olmasından dolayı ve mermilerin silahın üzerinde depolanması için kullanılan, ağırlıkla  namlu altındaki boru şarjör, sürgüye elle komuta edilen sürgü hareketini veren el kundağı için ideal bir kılavuzlama elemanı olduğundan, bu tip tüfeklere en uygun kombinasyonu vermekteydi.
Takip eden senelerde, sivri uçlu ve gömlekli mermi kullanım yelpazesinin genişlemesi sonucu kısa bir dönem için gözden düşer gibi oldu ise de, bu tür mermilerde emniyetle kullanılabilecek kutu şarjör uygulamasının tasarıma eklenmesi sonucu popülaritesine tekrar kavuşmuştur.
Pompa hareketli yivli tüfekler, atış sırasında kuvvetli elin yerinde kalarak kontrolü devam ettirmesini mümkün kılan elverişli duruma sahip silahlardır. Buna rağmen, el kundağı hareket elemanının yüksek maliyeti, mermi miktarına ve pompa hareketine bağlı olumsuz denge unsurları sebebi ile yaygınlaşamamış tip tüfeklerdir.

Bu tip tüfeklerde doldurma ve boşaltma hareketleri, bu işlemi yapan sürgünün gerekli hareketi bağlı olduğu hareketli el kundağından ve el ile uygulanan bire-bir oranındaki güçten almaktadır. Sürgünün namlu arkasına kilitlenmesi, düşey hareketli bir blok veya sürgü ucunda, uzun ekseni etrafında bulunan hareketli kilit çıkıntıları vasıtası ile olmaktadır.

Özellikle A.B.D. de kullanımı oldukça yaygın olan bu tip silahın, kullanım alanları çerçevesince standart kalibreleri;
Ufak av:
.22 Hornet, .220 Swift, .222 Rem., .223 Rem., 22-250, .243 Win.
Dağ avı:
.243 Win., 6mm Rem., .240 Wby. Mag., .257 Roberts, .25-06, .257 Wby. Mag., .264 Win. Mag., .270 Win., .270 WSM, 7x57, 7mm-08, .280 Rem., 7mm Rem. Mag., 7mm WSM, 7mm Wby. Mag., .30-30 Win., .300 Savage, .308 Win., .30-06, .300 H&H Mag., .300 Win. Mag., .300 WSM, .300 Wby. Mag.
Orta-Büyük av:
.270 Win., .280 Rem., .270 WSM, 7mm Rem. Mag., 7mm WSM, 7mm Wby. Mag., .308 Win., .30-06, .300 H&H Mag., .300 Win. Mag., .300 WSM, .300 Wby. Mag., 8mm Rem. Mag., .338 Win. Mag., .340 Wby. Mag., .35 Whelen, .358 Win.
Tehlikeli av:
.300 H&H Mag., .300 Win. Mag., .300 WSM, .300 Wby. Mag., 8mm Rem. Mag., .338 Win. Mag., .340 Wby. Mag., .35 Whelen, .375 H&H Mag., .378 Wby. Mag., .416 Rem. Mag., .458 Win. Mag.

Yurdumuzda, normal bir av yönetimine geçilip, başarıya ulaşıldığında; yurdumuz için tercih edilebilecek sistemlerin başında gelmektedir. Hem yakın avda, hem de dürbün takılarak çok uzak avda kullanılabilir bir mekanizma olması yurdumuz için bu tip sistemi cazip kılan unsurların başında gelmektedir.